Zespół pod kierunkiem Carlosa Coronela i Agustína Ibáñeza z Global Brain Health Institute w Dublinie oraz Latin American Brain Health Institute dowiódł, że kreatywne hobby opóźniają biologiczne starzenie się mózgu. W badaniu z 2024 roku, obejmującym 1467 osób z 13 krajów, naukowcy przeanalizowali obrazy mózgu przy użyciu uczenia maszynowego. Model „zegar mózgu” pozwolił porównać wiek biologiczny mózgu z wiekiem metrykalnym. Wyniki? U tancerzy tanga mózgi były średnio o siedem lat młodsze niż wskazuje PESEL. U muzyków różnica wynosiła pięć–sześć lat. Wszystko rozegrało się w laboratoriach i salach tanecznych kilku kontynentów. Cel: znaleźć namacalny sposób na ochronę mózgu przed starością. Metoda? Regularne praktykowanie kreatywnych aktywności [1][2][3].
Dlaczego rynek się myli: nie tylko geny decydują o starzeniu
Środowisko naukowe od dawna przeczuwało, że aktywność twórcza pomaga zachować sprawność umysłową. Jednak dopiero teraz, dzięki międzynarodowemu zespołowi, pojawił się twardy dowód. Najmocniejsze efekty zaobserwowano u tancerzy tanga – ich mózgi wykazywały cechy młodsze o siedem lat. Muzycy i artyści wizualni również wygrywali z czasem, a nawet gracze strategicznych gier komputerowych, jak StarCraft II, zyskiwali wyraźną przewagę nad grupą kontrolną. „Nie trzeba być da Vinci, żeby skorzystać. Każdy może zyskać na kreatywnym hobby” – podkreślał Ibáñez [2][5][7].
Tango, StarCraft i sztuka: jak hobby zmienia mózg
Badacze nie poprzestali na obserwacjach. Zorganizowali eksperyment z udziałem 24 osób, które dotąd nie grały w gry komputerowe. Przez 30 godzin uczyły się StarCrafta II. Efekt? Po kilku tygodniach ich mózgi wykazywały młodszy wiek biologiczny i lepszą koncentrację niż u uczestników trenujących w prostszej grze. „Nie trzeba być ekspertem, żeby skorzystać z kreatywności. Wystarczą krótkie sesje” – zauważył Coronel [1][2][3][4].
Największą ochronę przed neurodegeneracją wykazały te części mózgu, które najczęściej padają ofiarą starzenia: hipokamp, kora przedczołowa i obszary ciemieniowe. U osób zaangażowanych w kreatywne hobby te regiony były lepiej połączone, szczególnie w sieciach odpowiedzialnych za uwagę, koordynację ruchową, rytm i przetwarzanie obrazu. Modelowanie komputerowe potwierdziło: kreatywność wzmacnia sieci neuronalne i poprawia łączność, co stanowi mechanizm ochronny [2][3][4][5][6][7].
„Kreatywność to potężny wyznacznik zdrowia mózgu, porównywalny z aktywnością fizyczną czy dietą” – mówi Ibáñez. Zespół sugeruje, że kreatywność powinna stać się łatwo dostępną, tanią metodą profilaktyki – nie tylko dla artystów, ale dla każdego, kto chce zachować sprawność umysłu [3][4][7]. Zamiast szukać eliksiru młodości, może wystarczy zacząć tańczyć tango albo sięgnąć po pędzel?